Lage waterdruk in huis: oorzaken en oplossingen

Lage waterdruk is zelden één oorzaak. Het kan aan één kraan liggen, aan uw hele woning, of aan de aanvoer vanaf de straat — en dat zijn drie verschillende gesprekken met drie verschillende partijen.

Begin daarom niet met bellen maar met vaststellen waar het probleem zit. Dat kost u tien minuten.

Eerst: is het overal of alleen hier?

Loop alle kranen in huis af en open ze één voor één.

**Alleen één kraan heeft lage druk.** Dan ligt het aan die kraan of aan de leiding ernaartoe. Dit is bijna altijd zelf op te lossen.

**Alle kranen hebben lage druk.** Dan zit het in de hoofdtoevoer, de watermeter of de aanvoer vanaf de straat.

**Alleen boven, niet beneden.** Wijst op onvoldoende druk om de hoogte te overbruggen, of op een vernauwing in de stijgleiding.

**Alleen warm water heeft lage druk.** Dan is het geen drukprobleem van het drinkwater maar iets in de warmwaterbereiding — een dichtgeslibde warmtewisselaar of een afsluiter die niet volledig openstaat.

Als het één kraan is

**De perlator.** Het zeefje in de uitloop van de kraan vangt kalk en gruis op. Dit is verreweg de meest voorkomende oorzaak en in vijf minuten verholpen.

Draai de perlator los — met de hand, of met een tang en een doek ertussen zodat u het chroom niet beschadigt. Spoel het zeefje uit. Zit er kalk op, leg het dan een nacht in schoonmaakazijn of ontkalker. Draai terug en test.

**De hoekstopkraan.** Onder de wastafel of achter het toilet zit een kleine afsluitkraan. Die kan half dichtstaan, bijvoorbeeld nadat er ooit aan gewerkt is. Draai hem volledig open.

**De mengkraan zelf.** Bij een eenhendelkraan kan het binnenwerk — de cartouche — verkalkt of versleten zijn. Dat is te vervangen zonder de hele kraan te vervangen, mits het type nog leverbaar is.

**De flexibele aansluitslang.** Die kan inwendig zijn ingeklapt of verstopt. Zichtbaar als u hem losneemt.

Als het de hele woning is

**Controleer de hoofdkraan.** Die zit onder de watermeter, meestal in de meterkast of kelder. Staat hij volledig open? Een hoofdkraan die na werkzaamheden niet helemaal is teruggedraaid, is een klassieke oorzaak.

**Controleer de drukregelaar**, als die er is. Sommige woningen hebben een drukreduceertoestel na de watermeter. Dat kan ontregeld raken of verstopt zijn.

**Kijk of er een filter in de hoofdleiding zit.** Een waterfilter of een waterontharder met een verzadigde of vervuilde cartridge knijpt de druk af. Dit wordt regelmatig vergeten.

**Vraag het de buren.** Hebben zij hetzelfde, dan ligt het aan de aanvoer in de straat en is het een kwestie voor uw drinkwaterbedrijf, niet voor een loodgieter.

Als het geleidelijk minder werd

Druk die over jaren afneemt, wijst op vernauwing van binnenuit. Twee oorzaken zijn gangbaar:

**Kalkaanslag.** In gebieden met hard water zet kalk zich af aan de binnenkant van leidingen en toestellen. De doorsnede wordt kleiner en de druk loopt terug.

**Corrosie in gegalvaniseerd staal.** Veel toegepast tussen ruwweg 1950 en 1970. Het roest van binnenuit dicht. Een herkenbaar bijverschijnsel is bruinig water bij het eerste opendraaien na een periode van stilstand.

Bij dat tweede is vervangen op termijn de enige echte oplossing. Dat klinkt ingrijpend, maar leidingen die dichtslibben geven uiteindelijk ook lekkages — vaak op meerdere plekken tegelijk.

Als het plotseling gebeurde

**Werkzaamheden in de straat.** Kijk op de storingskaart van uw drinkwaterbedrijf. Na werkzaamheden kan er bovendien tijdelijk lucht of gruis in de leiding zitten; dat trekt doorgaans weg na een paar keer flink doorspoelen.

**Een leidingbreuk.** Lage druk plus een onverklaarbaar hoge watermeterstand, of een vochtige plek in huis of tuin, wijst op een lek. Dit heeft haast.

**Vorst.** Bij lage temperaturen kan een gedeeltelijke ijsprop de doorstroming knijpen voordat de leiding helemaal dichtvriest. Zie onze gids over bevroren leidingen.

De test die het onderscheid maakt

Wilt u weten of het aan uw installatie ligt of aan de aanvoer: open de kraan die het dichtst bij de watermeter zit, meestal in de meterkast of de keuken.

Is de druk daar goed en verderop in huis slecht, dan zit het probleem in uw eigen leidingwerk. Is de druk ook daar laag, dan komt er simpelweg te weinig binnen en is het een zaak voor het drinkwaterbedrijf.

Wie is waarvoor verantwoordelijk

**Tot en met de watermeter** is het drinkwaterbedrijf verantwoordelijk. Lage druk in de aanvoer, een defecte meter of werkzaamheden in de straat: daar meldt u het.

**Vanaf de watermeter** is het uw eigen installatie en daarmee uw verantwoordelijkheid als eigenaar.

**Huurt u**, dan valt het leidingwerk onder de staat van de woning en is dat de verantwoordelijkheid van de verhuurder. Meld het daar schriftelijk voordat u zelf iemand belt.

Wanneer u een loodgieter belt

- De perlator schoonmaken en de kranen controleren hielpen niet

- De druk is in de hele woning laag terwijl de buren geen klachten hebben

- U vermoedt kalkaanslag of corrosie in de leidingen

- Er is bruinig water bij het opendraaien

- De druk nam plotseling af zonder werkzaamheden in de straat

- U ziet ergens een vochtplek of de watermeter loopt door terwijl alles dichtstaat

Dat laatste punt heeft voorrang op de rest: een doorlopende watermeter bij gesloten kranen betekent dat er ergens water weglekt.

Zelf de druk meten

Wilt u weten of de druk werkelijk laag is of dat het gevoel bedriegt, dan kunt u het meten. Een manometer met een slangaansluiting kost weinig en schroeft u op de wasmachinekraan of een buitenkraan.

De druk in het Nederlandse drinkwaternet ligt doorgaans ruim boven wat een woning nodig heeft, maar verschilt per gebied en per hoogte. Uw drinkwaterbedrijf kan zeggen welke druk voor uw adres normaal is — dat is een betere referentie dan een algemeen getal.

Meet op verschillende momenten. Druk die 's avonds rond etenstijd merkbaar lager is dan 's nachts, wijst op een netwerk dat op piekmomenten krap zit, niet op een probleem in uw woning.

Een waterontharder als oorzaak

Steeds meer woningen hebben een waterontharder. Die zit in de hoofdleiding, en dat betekent dat al het water erdoorheen moet.

Twee dingen gaan er mis:

**Verzadigd of vervuild hars.** Een ontharder die toe is aan onderhoud, knijpt de doorstroming af.

**Een ontharder die regenereert.** Tijdens de spoelcyclus is er tijdelijk minder of geen druk. Gebeurt dat 's nachts, dan merkt u het alleen als u toevallig wakker bent — maar staat de cyclus verkeerd ingesteld, dan valt hij midden op de dag.

Controleer bij lage druk altijd of er een ontharder of een filter in de hoofdleiding zit en wanneer die voor het laatst onderhouden is. Dit wordt stelselmatig over het hoofd gezien.

Wanneer een drukverhogingspomp zinvol is

Woont u op een hoge verdieping, of is de aanvoerdruk in uw straat structureel aan de lage kant, dan kan een drukverhogingspomp uitkomst bieden.

Maar eerst uitsluiten dat het iets anders is. Een pomp op een installatie die dichtgeslibd is, duwt alleen harder tegen de vernauwing aan — dat lost niets op en belast de leidingen.

Een pomp is bovendien niet in alle situaties toegestaan: het drinkwaterbedrijf stelt eisen aan wat u op het net mag aansluiten, onder meer om te voorkomen dat u druk wegtrekt bij de buren. Laat dit beoordelen voordat u iets koopt.

Bij een nieuwbouwwoning of na een verbouwing

Lage druk in een woning die net is opgeleverd of verbouwd, heeft meestal een andere oorzaak dan slijtage.

**Bouwvuil in de leiding.** Zand, soldeerresten of teflontape die bij de aanleg is achtergebleven, verzamelt zich in perlatoren en zeefjes. Demonteer die en spoel ze uit; dit is bij oplevering bijna standaard nodig.

**Een afsluiter die niet volledig open staat.** Na werkzaamheden blijft er regelmatig ergens een kraan half dicht.

**Een te krappe leidingdiameter.** Zijn er tappunten bijgekomen — een extra badkamer, een buitenkraan, een tweede toilet — zonder dat de hoofdleiding is meegegroeid, dan verdeelt dezelfde hoeveelheid water zich over meer punten. Dat merkt u vooral als er twee kranen tegelijk openstaan.

Dat laatste is geen defect maar een ontwerpkwestie, en het is goedkoper om dat vast te stellen vóór de wanden dichtgaan dan erna.