Geen warm water: de oorzaken op een rij

Geen warm water is zelden één probleem. Het is een symptoom met een stuk of acht mogelijke oorzaken, en welke het is, leest u af aan het patroon: blijft het water overal koud, of alleen bij één kraan? Was het ineens weg, of werd het geleidelijk minder? Slaat het om na vijf minuten douchen?

Die vragen kosten u twee minuten en bepalen of u een monteur nodig heeft of dat u er zelf uitkomt.

Begin hier: waar is het warme water weg?

**Alleen bij één kraan.** Dan ligt het niet aan de ketel. Een mengkraan die vastzit, een verstopte perlator of een thermostaatknop die niet meer doorregelt. Controleer dit eerst — het scheelt een voorrijbeurt voor iets wat met een schroevendraaier op te lossen is.

**Bij alle kranen.** Dan zit het in het toestel of in de toevoer. Lees verder.

**Alleen boven, niet beneden.** Wijst op druk- of doorstromingsproblemen, niet op de warmwaterbereiding zelf.

De ketel geeft een storingscode

Noteer de code voordat u reset. Elk merk gebruikt een eigen reeks en de code vertelt een monteur direct waar hij moet zoeken.

Reset één keer. Komt dezelfde code terug, reset dan niet opnieuw. Een ketel die blijft terugvallen op dezelfde storing, beschermt zichzelf tegen iets — herhaald resetten maakt de onderliggende schade groter.

Ziet u geen display of is de ketel helemaal donker, controleer dan eerst de stekker en de groepenkast. Een gesprongen groep of een losgetrokken stekker achter een kast komt vaker voor dan mensen denken.

De waterdruk is te laag

Een cv-installatie heeft doorgaans ongeveer 1,5 tot 2 bar nodig in koude toestand. Zakt de druk daaronder, dan schakelt de ketel uit — ook voor warm water.

Kijk op de drukmeter van de ketel. Staat de wijzer in het rood of onder de 1 bar, dan is bijvullen de eerste stap. De handleiding van uw ketel beschrijft hoe; de plaats van de vulkraan verschilt per merk.

Moet u vaker dan een paar keer per jaar bijvullen, dan is er een lek in het systeem. Dat is een aparte kwestie, en belangrijker dan het warme water: blijven bijvullen brengt telkens zuurstof in de installatie en versnelt corrosie van binnenuit.

Het water wordt warm en slaat dan om

Dit is een kenmerkend patroon en wijst zelden op een kapotte ketel.

**Bij een combiketel** betekent het meestal dat de warmtewisselaar is dichtgeslibd met kalk. Het eerste water is nog warm, maar zodra er doorstroming nodig is, kan het toestel het niet bijhouden. In gebieden met hard water komt dit vaker voor.

**Bij een boiler of voorraadvat** is het simpeler: het vat is leeg. Een boiler heeft een beperkte inhoud en tijd nodig om op te warmen. Douchen twee mensen achter elkaar, dan is dat normaal gedrag en geen storing.

**Bij een doorstroomtoestel** kan een te lage doorstroming de oorzaak zijn: de brander slaat af omdat er te weinig water langskomt. Een verstopte perlator of een dichtgeslibde leiding geeft precies dit beeld.

Het water wordt lauw maar niet heet

Controleer eerst de temperatuurinstelling op de ketel zelf. Die staat soms lager dan u denkt, bijvoorbeeld na een stroomstoring of nadat iemand aan de knoppen heeft gezeten.

Staat de instelling goed, dan kan het gaan om een driewegklep die niet goed omschakelt tussen verwarming en warm water. Een herkenbaar signaal daarvoor: de radiatoren worden wél warm, het kraanwater niet.

De verwarming doet het wel, het warme water niet

Dat is een bruikbaar onderscheid. Het betekent dat de ketel zelf brandt en dus gas, ontsteking en afvoer in orde zijn. Het probleem zit dan in het deel dat voor warm water zorgt: de driewegklep, de warmwaterwisselaar of de sensor die vraagt om warm water.

Dit is monteurswerk, maar het is waardevolle informatie om door te geven als u belt. Het scheelt zoektijd.

Omgekeerd: warm water wel, verwarming niet

Dan werkt de warmwaterkant en zit het probleem in het verwarmingscircuit: te lage druk, lucht in het systeem, een vastgelopen pomp of een thermostaat die geen signaal geeft.

Controleer de kamerthermostaat — batterijen leeg, of per ongeluk op een vakantieprogramma. Dat klinkt flauw, maar het is een veelvoorkomende oorzaak.

Wat u zelf kunt nalopen

In volgorde, van eenvoudig naar minder eenvoudig:

1. **Storingscode noteren** en één keer resetten.

2. **Drukmeter aflezen**; onder 1 bar: bijvullen volgens de handleiding.

3. **Thermostaat controleren**: batterijen, instelling, programma.

4. **Stekker en groep nalopen** als de ketel donker is.

5. **Temperatuurinstelling op de ketel** controleren.

6. **Perlator schoonmaken** van de kraan waar geen warm water uitkomt. Draai het zeefje los, spoel kalk en gruis eruit, draai terug.

7. **Hoofdkraan en doorstroomkranen** controleren: staat alles volledig open?

Werkt het na deze zeven stappen nog niet, dan heeft u een monteur nodig.

Waar het zelf doen ophoudt

Aan de gaszijde en aan de verbranding mag alleen een gecertificeerde monteur werken. Dat is niet bureaucratie: een fout in de rookgasafvoer kan koolmonoxidevergiftiging veroorzaken, en dat is niet iets wat u merkt voordat het te laat is.

Ruikt u gas, doe dan niets zelf. Sluit de gaskraan, open ramen, gebruik geen schakelaars of telefoon binnen, ga naar buiten en bel het landelijke storingsnummer **0800-9009**.

Datzelfde geldt bij roetvorming rond de ketel, een gele in plaats van blauwe vlam, of koppijn en misselijkheid die verdwijnen zodra u buiten bent. Dat zijn signalen om serieus te nemen.

Wat u doorgeeft als u belt

Deze vijf dingen maken het verschil tussen gericht zoeken en uitproberen:

- Merk, type en globaal bouwjaar van de ketel (staat op het typeplaatje)

- De storingscode, als die er is

- De waterdruk in koude toestand

- Of de verwarming het wél doet

- Het patroon: overal koud, of alleen bij één kraan; meteen koud of na enkele minuten

Een monteur die dit vooraf weet, komt met de juiste onderdelen en is sneller klaar. Dat scheelt in de rekening.

Huurt u?

Onderhoud en reparatie van de cv-installatie zijn in een huurwoning vrijwel altijd de verantwoordelijkheid van de verhuurder. Meld de storing daar eerst en leg die melding schriftelijk vast.

Zelf een monteur bellen zonder te melden kan betekenen dat u de rekening niet vergoed krijgt, ook als de oorzaak bij de verhuurder lag. De uitzondering is acute overlast; meld het dan alsnog direct schriftelijk met vermelding dat u wegens spoed zelf hebt gehandeld.

Welk type toestel heeft u?

Het soort toestel bepaalt welke oorzaken waarschijnlijk zijn, en het verklaart waarom twee buren met dezelfde klacht een heel ander probleem kunnen hebben.

**Een combiketel** maakt warm water op het moment dat u de kraan opendraait. Er is geen voorraad. Klachten die hierbij horen: water dat na enkele minuten omslaat (dichtgeslibde warmtewisselaar), of water dat lauw blijft bij een lage doorstroming. Een combiketel die te zwaar is bemeten voor de woning, schakelt bovendien voortdurend aan en uit en levert daardoor een onstabiele temperatuur.

**Een ketel met voorraadvat of een losse boiler** warmt een hoeveelheid water op en houdt die op temperatuur. Klacht die hierbij hoort: het water is op. Dat is geen storing maar capaciteit — twee mensen achter elkaar onder de douche, of een ligbad vullen, is voor een klein vat simpelweg te veel. Duurt het daarna uren voordat er weer warm water is, dan kan het verwarmingselement of de thermostaat van de boiler defect zijn.

**Een doorstroomtoestel of geiser** ontsteekt op waterstroming. Komt er te weinig water langs, bijvoorbeeld door een verkalkte perlator, dan slaat de brander niet aan of valt hij terug. Heeft u nog een open geiser, dan is dat bovendien een veiligheidskwestie: open toestellen halen verbrandingslucht uit de ruimte zelf en vormen een reëel koolmonoxiderisico. Vervangen door een gesloten toestel is daar de meest effectieve maatregel.

Let op de temperatuurinstelling

Warm water dat te koel wordt ingesteld, levert niet alleen ongemak op. In een voorraadvat dat structureel onder de zestig graden blijft, kan legionella zich vermeerderen — een bacterie die via vernevelde waterdruppels in de longen terechtkomt, bijvoorbeeld onder de douche.

Bij een combiketel speelt dit nauwelijks, omdat er geen voorraad staat. Bij een boiler of voorraadvat is de instelling wél van belang. Zet die niet lager dan de fabrikant voorschrijft, hoe verleidelijk dat ook is om energie te besparen.

Heeft een woning langere tijd leeggestaan, spoel dan alle tappunten goed door met heet water voordat u er weer gaat douchen. Laat de douchekop daarbij in een emmer water hangen in plaats van te vernevelen.